HOME  •  BLOG

Blog

Data publikacji: 17  grudnia  2015     Autor: Agata Jurkowska-Gomułka subskrybuj blog

Shopping malls - w gorączce świątecznych zakupów

Dziś znowu kilka słów o wyroku unijnego Trybunału Sprawiedliwości (wyrok z 26.11.2015 r. w sprawie C-345/14 Maxima Latvija). Tematyka wyroku - problem antymonopolowej oceny umów najmu powierzchni w centrach handlowych - świetnie wpisuje się w aktualną gorączkę świątecznych zakupów (a wkrótce: poświątecznych wyprzedaży). Pytanie, na które próbował odpowiedzieć TS, należy do puli tych problemów, przed którymi każdy prawnik "konkurencjonista" stanął przynajmniej raz w życiu.... Czy zakaz porozumień ograniczający konkurencję narusza umowa najmu zawarta między sklepem (najemcą) a właścicielem centrum handlowego, przewidująca, że ów najemca wyraża zgodę na udostępnienie pozostałej (niezajmowanej przez siebie) powierzchni innym potencjalnym najemcom? Dodajmy, że rzecz się dzieje na Łotwie, a owym najemcą, któremu przysługuje quasi-wyłączność, jest spożywczy sklep wielkopowierzchniowy (co ciekawe, w angielskiej wersji ten najemca określany jest jako 'anchor tenant', a polska wersja wyroku mówi o ... "najemcy referencyjnym"...). Łotewski organ ochrony konkurencji i sąd uznały, że ze względu na siłę rynkową najemcy na rynku sprzedaży detalicznej produktów spożywczych umowa najmu musi być uznana za ograniczającą konkurencję ze względu na cel, bez potrzeby badania skutków. 

 

Co na to Trybunał? Po pierwsze, TS uznał, że umowa najmu tego rodzaju jest porozumieniem wertykalnym, które z powodzeniem może być poddane ocenie z punktu widzenia art. 101 TFUE (czy jego krajowego odpowiednika). Po drugie, TS odwołał się do swoich starszych wyroków i stwierdził, że porozumienia takie mogą być uznane za ograniczające konkurencję ze względu na cel, ale: "należy jednak stwierdzić, że umowy takie jak te rozpatrywane w postępowaniu głównym nie zaliczają się do porozumień, w odniesieniu do których przyjęto, iż można je uznać za szkodliwe dla prawidłowego funkcjonowania konkurencji z uwagi na sam ich charakter" (pkt 21 wyroku). W konsekwencji zatem TS powiedział, że "okoliczność, iż umowa dzierżawy znajdującego się w centrum handlowym lokalu wielkopowierzchniowego zawiera postanowienie uprawniające najemcę do sprzeciwienia się wynajmowi znajdujących się w tym centrum powierzchni handlowych innym najemcom, nie skutkuje sama w sobie tym, że celem tej umowy jest ograniczenie konkurencji w rozumieniu tego postanowienia" (pkt 24). Dalej TS każe badać rzeczywiste i potencjalne skutki obowiązywania takich umów najmu. W pierwszej kolejności rekomendowana jest weryfikacja tego, czy najemca zawarł podobne umowy w innych (sąsiadujących) centrach handlowych bądź w odniesieniu do powierzchni handlowych poza tymi centrami. Dopiero wówczas, gdy okaże się, że istnieje szereg podobnych umów, które mogą przyczynić się do ograniczenia konkurencji, należy zbadać, czy przyczyniają się one do tworzenia barier dostępu do rynku. Trybunał bardzo przytomnie zauważa przy tym, że "oczywiście zakazane są tylko umowy, które przyczyniają się do tego w znaczący sposób" (pkt 29). Ocena dostępności rynku musi uwzględniać m.in. wiedze o liczbie i wielkości obecnych na rynku podmiotów gospodarczych, o stopniu koncentracji tego rynku, o przywiązaniu klientów do istniejących na nim marek oraz o funkcjonujących na nim modelach konsumpcji.  Ostatecznie bowiem to, czy wystąpi antykonkurencyjny efekt istnienia sieci umów najmu w postaci zablokowania dostępu do rynku, zależy od zajmowanej przez strony umów pozycji rynkowej oraz czasu, na jaki umowy te są zawierane.

Co ciekawe, umowy kwestionowane przez łotewski organ antymonopolowy, nie wpływają na handel wewnątrzunijny, nie ma zatem podstaw do zastosowania art. 101 TFUE. Łotewski sąd najwyższy uznał jednak, że skoro przesłanki zakazu porozumień zawartego w prawie krajowym i zakazu z art. 101 TFUE są tożsame, a organ krajowy jest obowiązany co do zasady (niekoniecznie w tej konkretnej sprawie) stosować równocześnie prawo krajowe i unijne, to interpretacja przesłanek musi być tożsama, co uzasadnia wystąpienie z pytaniem prejudycjalnym do Trybunału Sprawiedliwości. A Trybunał Sprawiedliwości tę argumentację "kupił".

 

I jeszcze na koniec nie mogę darować jeszcze jedne uwagi: sprawy z zakresu ochrony konkurencji są bodaj najliczniejszą kategorią spraw rozpoznawanych w TSUE. Czy naprawdę tłumacze nie mogą nauczyć się, że "relevant market" to jest rynek właściwy, a nie "rynek referencyjny"? Zresztą tłumacz ma wyraźną słabość do słowa "referencyjny"...

 

Pozdrawiam świątecznie!

 

Treść wyroku w sprawie Maxima Latvija jest dostępna tutaj. 

Dodaj komentarz

Imię: *
Treść: *
Podaj wynik:*   
* pola wymagane

13  grudnia  2017
Nie wszystko (wszędzie) na sprzedaż, czyli TS o luksusie na Mikołajki

Ponoć Polacy są najbardziej zestresowanym narodem, jeśli chodzi o zakup świątecznych prezentów... Nic dziwnego... Jak zmniejszyć ten stres, kiedy Trybunał Sprawiedliwości w Mikołajki (!) wydaje wyrok, w myśl którego nie ma szans na zakupy luksusowych perfum np. w Amazonie...?

autor: Agata Jurkowska-Gomułka

15  czerwca  2017
Co mi zrobisz, jak mnie złapiesz...

Odpowiedzialnośc karna  z tytułu nieudzielenia wyjasnień rzecznikowi konsumentów

autor: Agata Jurkowska-Gomułka

25  listopada  2016
O jeden most za daleko…

W ostatnich miesiącach (a może nawet i latach) dość często wyrażam opinię, że polskie orzecznictwo antymonopolowe stało się po prostu nudne… Nic dziwnego, jeśli spojrzymy na liczbę i przedmiot decyzji wydawanych przez Prezesa UOKiK w sprawach konkurencji w minionych latach. Flaga walki ze zmowami przetargowymi w polityce konkurencji ...

autor: Agata Jurkowska-Gomułka

19  sierpnia  2016
Nie można dwa razy wejść do tej samej rzeki, bo juz inne napłynęły w nią wody... czyli KIO o zmowach przetargowych



autor: Agata Jurkowska-Gomułka

20  lipca  2016
(Chyba) koniec sporu o grupy zakupowe



autor: Agata Jurkowska-Gomułka

16  marca  2016
O karach za udzielenie informacji nieprawdziwych lub wprowadzających w błąd raz jeszcze

Nieco ponad rok temu (wpis na blogu z 19 stycznia 2015 r.) komentowałam wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie dotyczący wysokości kary za udzielenie w toku postępowania antymonopolowego nieprawdziwych lub wprowadzających w błąd informacji.

autor: Agata Jurkowska-Gomułka

17  grudnia  2015
Shopping malls - w gorączce świątecznych zakupów

Dziś znowu kilka słów o wyroku unijnego Trybunału Sprawiedliwości (wyrok z 26.11.2015 r. w sprawie C-345/14 Maxima Latvija). Tematyka wyroku - problem antymonopolowej oceny umów najmu powierzchni w centrach handlowych - świetnie wpisuje się w aktualną gorączkę świątecznych zakupów (a wkrótce: poświątecznych wyprzedaży). Pytanie, ...

autor: Agata Jurkowska-Gomułka

4  listopada  2015
Ułatwiacze karteli

W "Słowniku języka polskiego" (przynajmniej w tym opublikowanym przez PWN) nie figuruje słowo "ułatwiacz" (co najwyżej: "załatwiacz", ale to zupełnie coś innego...). Niezawodny Mr. Google ułatwiaczy zna i na pierwszych stronach pokazuje głównie "krochmal ułatwiacz prasowania", a zaraz potem - "ułatwiacz ładowania magazynków" (to ...

autor: Agata Jurkowska-Gomułka

20  lipca  2015
Wakacje, wino i paliwo: rzecz o Gruzji

Mamy miłe, cudownie upalne lato... Dobra pora, żeby spojrzeć na to, co się dzieje w tych ochronie konkurencji w krajach, które mogą być przyjemną wakacyjną destynacją (drogi Czytelniku, z góry wyłączam Grecję, która wyskakuje z każdego portalu internetowego, każdej gazety i w ogóle...).

autor: Agata Jurkowska-Gomułka

10  czerwca  2015
W poszukiwaniu konsumentów, których interes naruszony zbiorowo w ogólnych warunkach ubezpieczeń.... (III SK 42/14)

W orzecznictwie antymonopolowym w ostatnich niestety powiewa nudą, stąd tym razem chciałabym zwrócić uwagę na rozstrzygnięcie przez Sąd Najwyższy kwestii tego, kto w zasadzie jest konsumentem w rozumieniu   art. 4 pkt 12 w związku z art. 24 ust. 1 uokik  w przypadku usług ubezpieczeniowych: ubezpieczający czy/i ...

autor: Agata Jurkowska-Gomułka

 Wybierz osobę:

Agata Jurkowska-Gomułka

Ilość postów: 18, ostatnia aktywność: 2017-12-13 12:42:50

Małgorzata Modzelewska de Raad

Ilość postów: 2, ostatnia aktywność: 2015-09-03 09:00:45

Piotr Paśnik

Ilość postów: 1, ostatnia aktywność: 2016-05-17 13:30:43

Szymon Gołębiowski

Ilość postów: 1, ostatnia aktywność: 2017-01-06 12:07:25

Artur Salbert

Ilość postów: 0, ostatnia aktywność: -

Anna Żochowska-Sychowicz

Ilość postów: 0, ostatnia aktywność: -

Monika Serek

Ilość postów: 0, ostatnia aktywność: -

Antonina Falandysz

Ilość postów: 0, ostatnia aktywność: -

Maciej Syska

Ilość postów: 0, ostatnia aktywność: -

Agnieszka Kowalczyk-Zagaj

Ilość postów: 0, ostatnia aktywność: -

Ewelina Majcher

Ilość postów: 0, ostatnia aktywność: -

Agnieszka Jelska

Ilość postów: 0, ostatnia aktywność: -

© 2017   POLITYKA PRYWATNOŚCI   •   AKTUALNOŚCI   •   KONTAKT
designed by MOUTON interactive